การก่อตั้ง
    อำเภอบัวใหญ่มีที่ตั้งอยู่เขตแดนของจังหวัดนครราชสีมา จึงมีฐานะเป็นด่านเรียก ด่านนอก มีที่ทำการที่บ้านหนองหลางใหญ่ พ.ศ. 2411ได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอ ซึ่งยังคงเรียกชื่ออำเภอตามชื่อของด่านว่า อำเภอนอก แต่ย้ายที่ทำการ มาอยู่ที่บ้านหนองหลางน้อย พ.ศ. 2448 ย้ายที่ทำการอีกครั้งกนึ่งมาอยู่ที่บ้านบัวใหญ่ จึงเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น อำเภอบัวใหญ่ ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากสถานีรถไฟประมาณ 3 กิโลเมตร ทำให้บริเวณบ้านพัดเฟื้อย ซึ่งอยู่ที่สถานีรถไฟมีความเจริญมากกว่า จึงได้ย้ายที่ทำการ อีกครั้งหนึ่ง มาอยู่ที่บ้านพัดเฟื้อย เมื่อ พ.ศ. 2494

การก่อตั้ง
    ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2440 ใช้ชื่อว่า อำเภอกลาง เพราะตั้งอยู่ตอนกลางระหว่าง อำเภอเมืองนครราชสีมา และอำเภอบัวใหญ่ซึ่งอยู่ชายแดนของจังหวัด ต่อมาประมาณ พ.ศ. 2456 - 2459 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอโนนวัด เพราะบริเวณที่ตั้งอำเภอ เคยเป็นวัดร้างมาก่อน อีกประมาณ 30 ปีต่อมา กระทรวงมหาดไทย จึงเปลี่ยนชื่อเรียก ตามสภาพภูมิประเทศว่าอำเภอโนนสูง โดยมีการปรับปรุงของอำเภอ ตำบล หมู่บ้านใหม่ คือ
    1) โอนตำบลทองหลางไปขึ้นกับกิ่งอำเภอท่าช้างและอำเภอเมือง
    2) ยุบรวมตำบลเสลา และตำบลโนนวัด เป็นตำบลเดียวกัน คือ ตำบลสงคราม

อำเภอโนนไทย
ที่มาของชื่อ
    เดิมอำเภอโนนไทยมีฐานะเป็นแขวงมีชื่อว่า แขวงสันเทียะ ซึ่งเป็นภาษาเขมร แปลว่าที่เติมเกลือสินเธาว์ แขวงนี้เดิมเป็นที่ ๆ ชาวเขมรมาตั้งหลักแหล่งอยู่ และมีอาชีพ ต้มเกลือสินเธาว์ เป็นสินค้าออก ชาวบ้านได้อาศัยน้ำในลำห้วยที่อยู่ทางตอนเหนือของหมู่บ้าน ทั้งดื่ม ใช้ และต้มเกลือสินเธาว์

การก่อตั้ง
     พ.ศ. 2443 แขวงสันเทียะได้ยกฐานะเป็นอำเภอสันเทียะ แต่ได้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอโนนลาว ตามชื่อตำบลที่ได้ตั้งอำเภอ พ.ศ. 2444ได้กลับมาใช้ชื่ออำเภอสันเทียะตามเดิม เพราะเห็นว่าที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่บ้านสันเทียะ พ.ศ. 2562 ได้เปลี่ยนมาใช้ชื่ออำเภอโนนลาว เพราะประชาชนไม่ยอมเรียกชื่ออำเภอสันเทียะ เนื่องจากเป็นภาษาเขมร พ.ศ. 2484 เปลี่ยนมาใช้ชื่ออำเภอโนนไทย เพราะชื่ออำเภอโนนลาวไม่ถูกต้องตามรัฐนิยมและใช้ ชื่ออำเภอโนนไทยมาจนถึงปัจจุบัน

การก่อตั้ง
    บริเวณอำเภอสูงเนิน เดิมเป็นที่ตั้งของเมืองเก่าของโคราช 2 เมืองคือ เมืองเสมาและเมืองโคราฆะปุระ (โคราช) ต่อมามีฐานะเป็นเขตที่ตั้ง อยู่ในการปกครองของอำเภอสันเทียะ (อำเภอโนนไทย) จนรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดให้สร้างทางรถไฟผ่านบ้านสูงเนิน ทำให้มีการคมนาคมสะดวก จึง กลายเป็นชุมชนใหญ่ ได้รับการก่อตั้งขึ้นเป็นอำเภอเรียกว่า อำเภอสูงเนิน เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2444

การก่อตั้ง
    เดิมอำเภอด่านขุนทดเป็นแขวงเมืองหนึ่งของอำเภอสันเทียะ (โนนไทย) และมีฐานะเป็นเพียงตำแหน่งหนึ่ง โดยมีพระเสมารักษาเขต เป็นผู้ปกครองดูแล คอยเก็บส่วยอากร ส่งไปยังอำเภอสันเทียะการปกครองหน้าด่าน ใช้วิธีปกครองกันเองและเลือกผู้ปกครองเอง พ.ศ. 2451 รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าสถาปนาด่านขุนทด ขึ้นเป็นอำเภอด่านขุนทด ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอบ้านหาญ และเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอ พันชนะ จนถึง พ.ศ. 2456 จึงเปลี่ยนมาเป็นอำเภอด่านขุนทดอีกครั้งหนึ่ง

การก่อตั้ง
     พ.ศ. 2451 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เปลี่ยนฐานะเมืองปักธงไชย เป็นอำเภอปักธงไชย ขึ้นกับมลฑลนครราชสีมา พ.ศ. 2508 กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ได้แก้ไขชื่ออำเภอปักธงไชยเป็นอำเภอปักธงชัย ตามอักขรานุกรมภูมิศาสตร์ฉบับราชบัณฑิตยสถาน

การก่อตั้ง
    เมืองพิมายมีความสำคัญมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรโคตรบูรณ์ของขอม สมัยอยุธยา และรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้มีการปรับปรุงการปกครองส่วนภูมิภาคใหม่ เมืองพิมายได้เปลี่ยนฐานะเป็นอำเภอเมืองพิมายใน พ.ศ. 2460 และต่อมา เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอพิมายใน พ.ศ. 2482 ใน พ.ศ. 2515 ย้ายที่ทำการอำเภอ ซึ่งเดิมอยู่หน้าปราสาทหินพิมาย ไปตั้งใหม่ ณ ที่ปัจจุบันนี้

การก่อตั้ง
    พ.ศ. 2450 มีฐานะเป็นกิ่งอำเภออยู่ในเขตการปกครองของอำเภอกระโทก (โชคชัย) ประกอบด้วยตำบลแชะ ตำบลจรเข้หิน ตำบลสระตะเคียน เรียกว่ากิ่งอำเภอแชะ คำว่าแชะตามภาษาพูดหมายถึงแฉะ เนื่องจากหมู่บ้านตั้งอยู่ในที่ต่ำชื้น และมีโคลนตมทั่วๆ ไปเดินทางลำบากชาวบ้านจึงนิยมเรียกบ้านแชะ พ.ศ. 2482 ทางราชการโอนตำบลครบุรี ในเขตปกครองอำเภอปักธงชัยมารวมกับกิ่งอำเภอแชะ เพราะตำบลครบุรี ตั้งอยู่ห่างจากเมืองปักธงชัยมาก ไม่สะดวกในการติดต่อดูแล พร้อมกันนั้น ได้ยกฐานะกิ่งอำเภอแชะ ขึ้นเป็นอำเภอโดยใช้ชื่ออำเภอครบุรี

การก่อตั้ง
    อำเภอคงตั้งขึ้นโดยแบ่งพื้นที่มาจากอำเภอบัวใหญ่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2481 และเลื่อนฐานะเป็นอำเภอคง เมื่อ พ.ศ. 2490 โดยมีที่ว่าการอำเภอ และศูนย์กลางชุมชนที่บ้านกุดรัง ในปัจจุบัน กระทรวงมหาดไทย ได้แยกตำบลวังไพร จากอำเภอไปตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านเหลื่อม

การก่อตั้ง
    พ.ศ. 2470 บ้านท่าช้างได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอท่าช้าง อยู่ในท้องที่ อำเภอเมืองนครราชสีมา พ.ศ. 2496 จึงได้ยกฐานะเป็นอำเภอ เรียกว่า อำเภอจักราช โดยมีที่ทำการ ณ บ้านท่าช้างตามเดิมจนถึงปี พ.ศ. 2507 จึงย้ายที่ทำการ มาตั้งอยู่ที่ บ้านตลาดจักราชอำเภอจักราช

การก่อตั้ง
    พ.ศ. 2482 ได้มีการเปลี่ยนแปลงดินแดนโดยยุบรวมบางเขตกับอำเภอจันทึก ยุบตำบลขนงพระเป็นตำบลจันทึก บ้านปากช่องจึงได้มาขึ้นกับตำบลจันทึก จนกระทั่งปี พ.ศ. 2492 หมู่บ้านปากช่องได้รับการยกฐานะเป็นตำบลปากช่อง พ.ศ. 2499 ทางราชการ ยกฐานะตำบลปากช่องซึ่งเจริญขึ้นเพราะมีทางรถไฟ และถนนมิตรภาพ ขึ้นเป็นกิ่งอำเภอปากช่อง เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2498 และมีความสำคัญ ในฐานะเป็นเมืองหน้าด่านของภาคอีสาน ในการเดินทางไปสู่ภาคกลางและภาคอื่น ๆ

การก่อตั้ง
    เดิมอำเภอชุมพวงอยู่ในท้องที่ของอำเภอพิมาย ต่อมา พ.ศ. 2499 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2502

การก่อตั้ง
    อำเภอประทายเดิมเป็นเพียง ตำบลประทาย ขึ้นอยู่ในเขตการปกครอง ของอำเภอบัวใหญ่ ได้รับการยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2504และ พ.ศ. 2506 ตามลำดับ

การก่อตั้ง
    เดิมบ้านขามทะเลสอ ขึ้นกับท้องที่อำเภอโนนสูง ต่อมา พ.ศ. 2502 ได้มีฐานะเป็นกิ่งอำเภอ และใน พ.ศ. 2508 ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอขามทะเลสอ

การก่อตั้ง
    อำเภอเสิงสางตั้งอยู่ที่ ตำบลสระตะเคียน ขึ้นอยู่กับอำเภอครบุรี ต่อมา พ.ศ. 2519 มีฐานะเป็นกิ่งอำเภอ และใน พ.ศ.2522 ได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอ

การก่อตั้ง
    เดิมหมู่บ้านเหลื่อมขึ้นกับอำเภอคง ต่อมา พ.ศ. 2519 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ